Starachowice: Obwodnica powstanie, ale ruch pozostanie

Rada Miejska w Starachowicach podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia woli zawarcia przez Gminę Starachowice porozumienia z Powiatem Starachowickim oraz Województwem Świętokrzyskim. Dokument ma charakter intencyjny i dotyczy wspólnej realizacji zadania polegającego na opracowaniu programu funkcjonalno-użytkowego (PFU) dla rozbudowy odcinka drogi krajowej nr 42 na terenie miasta.

Uchwała nie przesądza o konkretnych rozwiązaniach technicznych ani o podziale kosztów. Jej celem jest stworzenie formalnego umocowania do rozmów z partnerami samorządowymi i rządowymi w sytuacji, gdy – jak podkreślano podczas sesji – planowana obwodnica północna Starachowic nie rozwiąże problemów komunikacyjnych miasta.

Obwodnica powstanie, ale ruch pozostanie

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad powinna w tym roku uzyskać decyzję środowiskową dla budowy obwodnicy Starachowic w wariancie północnym. Jak jednak wynika z informacji przedstawionych przez prezydenta miasta Marka Materka, czterokilometrowy nowy odcinek nie odciąży w istotny sposób obecnej DK42.

– „Według badań, które przeprowadziła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad i ich przewidywań na kolejne lata, to nawet po wybudowaniu obwodnicy północnej ruch samochodów przez dotychczasową drogę krajową nr 42 zmniejszy się minimalnie” – mówił prezydent.

Oznacza to, że przez ulice Kielecką, Niepodległości i Ostrowiecką nadal przejeżdżać będzie kilkanaście tysięcy pojazdów na dobę, a miasto pozostanie z drogą o bardzo dużym natężeniu ruchu, ale już bez statusu drogi krajowej.

- Wariant, który został wybrany przez Generalną Dyrekcję, w żaden sposób nie gwarantuje zmniejszenia natężenia ruchu na dotychczasowej drodze krajowej nr 42. Wszystkie te uwagi, które składamy oficjalnie, są w praktyce odrzucane.

Prosząc Generalną Dyrekcję, wnioskowałem o to, aby uwzględniono m.in. podłączenie ruchu samochodowego w rejonie ulicy Leśnej oraz w pobliżu miejscowości Lipie, tak aby można było wyprowadzić część samochodów z tamtego osiedla. Następnie postulowaliśmy także przybliżenie węzła do ulicy Krańcowej, po to, aby obsłużyć ruch w tym rejonie, a w dalszej perspektywie umożliwić kontynuację obwodnicy w przyszłości w kierunku Lasu Rzepińskiego. Na większość tych postulatów nie uzyskaliśmy zgody.

Kolejna korespondencja z mojej strony została wysłana w tym tygodniu do Generalnej Dyrekcji. Przekazaliśmy ją również do ministerstwa, a w najbliższym czasie skierujemy ją także do parlamentarzystów, prosząc ich o wsparcie. Mamy bowiem nieodparte wrażenie — i takie jest również moje osobiste odczucie — że owszem, chce się zrealizować tę obwodnicę, ale wyłącznie po to, by „odhaczyć” temat na zasadzie: obwodnica Starachowic — zrobiona i sprawa zamknięta.

W efekcie nie uzyskujemy tego, na czym nam zależało. Tak naprawdę nie powstaje wartościowa obwodnica, nie zostaje skutecznie wyprowadzony ruch tranzytowy, natomiast Generalna Dyrekcja pozbywa się problemu — podobnie jak wcześniej województwo, które, budując obwodnicę północno-zachodnią, uniknęło przebudowy ulic Radomskiej, Kaczyńskiej, Bankowej oraz Armii Krajowej – mówił na sesji włodarz Starachowic. 

Obawy radnych: czy to nie za wcześnie?

Wątpliwości co do momentu podejmowania uchwały zgłosił radny Dariusz Nowak.

– „Intencja jest generalnie dobra, tylko czy to nie jest projekt uchwały trochę przedwczesny, bo jeśli chodzi o wybudowanie obwodnicy Starachowic, to jeszcze nie wiadomo, ile czasu minie. To może być 10 lat, może być dwie kadencje” – mówił radny.

Zwracał uwagę na brak pewności co do przyszłego udziału finansowego powiatu i województwa oraz sugerował, że najpierw należałoby wymóc na Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wykonanie rond i przebudowę skrzyżowań jeszcze przed przekazaniem drogi samorządom. Pytał również o wykorzystanie środków przekazanych miastu przez Urząd Marszałkowski na dokumentację dotyczącą dawnej drogi wojewódzkiej nr 744.

Prezydent: „to i tak jest już za późno”

Prezydent Marek Materek odpowiadał, że miasto nie może pozwolić sobie na bierne oczekiwanie.

– „Wola rządzących jest taka, aby nie wykonywać żadnych inwestycji na drodze 42, tylko ewentualnie doprowadzić do zwykłego remontu, czyli wymiany nawierzchni asfaltowej bądź chodników. A my sobie na coś takiego pozwolić nie możemy” – podkreślał.

Wyjaśniał, że miasto otrzymało około 500 tys. zł na przygotowanie dokumentacji technicznej przebudowy ulicy Radomskiej i Alei Armii Krajowej, finansowanej wspólnie z województwem. W jego ocenie podobny model powinien dotyczyć przyszłości DK42.

– „Uważam, że to i tak jest już za późno, dlatego że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad planuje w 2026 roku ogłoszenie przetargu na budowę obwodnicy północnej Starachowic w trybie ‘zaprojektuj i wybuduj’. Jeśli teraz nie przygotujemy dokumentów i porozumień, to po oddaniu obwodnicy Generalna Dyrekcja może powiedzieć, że to już nie jest jej problem” – mówił prezydent.

Jaką przebudowę miasto chce negocjować?

Prezydent zaznaczył, że uchwała ma wyłącznie charakter intencyjny i daje mu mandat do rozmów o zakresie ewentualnych prac. Z dotychczasowych konsultacji wynika, że realny scenariusz obejmuje przede wszystkim przebudowę kluczowych skrzyżowań.

– „Najbardziej optymalny wariant dotyczyłby przebudowy skrzyżowań przy ulicy Moniuszki, przy stacji Circle K, przy dawnej ulicy 17 Stycznia – Benedyktyńskiej, Składowej oraz w Lesie Rzepińskim, bez wchodzenia w duże inwestycje” – mówił.

Dodał jednocześnie, że koncepcja drogi dwujezdniowej pozostaje postulatem miasta, ale na dziś „raczej nie ma szans na jej realizację”.

Głos architekta: ruch się nie zmniejszy

Na wniosek radnych głos zabrał architekt miejski Marcin Bednarczyk, który przedstawił analizy natężenia ruchu i porównania z innymi miastami regionu.

– „Co z tego, że będzie wybudowana obwodnica, skoro uciążliwość dla mieszkańców pozostanie taka sama. Skrzyżowania będą funkcjonowały tak jak dziś, a wiemy, że funkcjonują słabo. Stoimy w korkach, nie ma infrastruktury rowerowej, a estetyka wjazdu do miasta pozostawia wiele do życzenia” – mówił.

Architekt wskazywał, że przez centralny odcinek Starachowic przejeżdża obecnie około 16 tysięcy pojazdów na dobę, a podobne natężenia ruchu w Ostrowcu Świętokrzyskim czy Końskich były podstawą do budowy dróg dwupasmowych. Podkreślał również, że proces inwestycyjny trwa wiele lat, dlatego opracowanie PFU jest pierwszym i niezbędnym krokiem.

Majówka, Młynówka i brak zjazdów z obwodnicy do miasta

Znaczna część dyskusji dotyczyła szczegółów wariantu 3A wybranego przez GDDKiA, w tym przebiegu trasy przez tereny po kopalni Majówka, ingerencji w dolinę Młynówki oraz braku planowanych zjazdów, m.in. w rejonie ulicy Leśnej. Zdaniem miasta takie rozwiązania mogą ograniczyć funkcjonalność obwodnicy i utrudnić jej przyszłą rozbudowę.

Radny Piotr Capała zaproponował, aby Rada Miejska wzmocniła stanowisko miasta osobną uchwałą intencyjną skierowaną bezpośrednio do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

– „Skoro wybrany został wariant 3A, to spróbujmy jako miasto dostosować go jak najlepiej w ramach naszych możliwości. Nie wiemy, czy to pomoże, ale spróbować warto” – mówił.

Historyczny kontekst: „to miało się wydarzyć 20 lat temu”

Ważnym głosem w debacie była wypowiedź radnego Włodzimierza Orkisza, który przypomniał, że problem DK42 w Starachowicach ciągnie się od ponad dwóch dekad.

Radny odwoływał się do początku lat 2000., kiedy miasto było wysoko na liście priorytetów modernizacji drogi krajowej nr 42, istniały gotowe koncepcje przebudowy głównych ulic, a finansowanie było realnie rozważane na szczeblu centralnym. Jak podkreślał, jedna decyzja polityczna spowodowała, że Starachowice spadły z czołówki rankingów inwestycyjnych, a temat drogi został na lata zamrożony.

Zdaniem radnego obecna dyskusja ma charakter déjà vu, a brak działań dziś może oznaczać kolejne stracone dekady.

Wariant przez miasto: drogi, ale możliwy do optymalizacji

Architekt miejski odniósł się również do dawnego wariantu obwodnicy prowadzonej przez miasto, którego koszt szacowano na ponad miliard złotych. Wyjaśniał, że wysoka cena wynikała głównie z dużej liczby wyburzeń oraz kosztownych estakad i obiektów inżynieryjnych.

Jednocześnie podkreślał, że koszt ten nie był wartością niezmienną. Przy ograniczeniu wyburzeń, racjonalnym prowadzeniu trasy i zastosowaniu prostszych rozwiązań technicznych wariant miejski mógłby być znacząco tańszy, a jednocześnie skuteczniej rozwiązywałby problemy komunikacyjne Starachowic.

Uchwała przyjęta, rozmowy przed miastem

Ostatecznie Rada Miejska przyjęła uchwałę, dając prezydentowi mandat do rozmów z Powiatem Starachowickim i Województwem Świętokrzyskim. Jak podkreślano, to dopiero początek długiego procesu, którego stawką jest to, czy po wybudowaniu obwodnicy Starachowice pozostaną z problematycznym „starodrożem”, czy z drogą przebudowaną w sposób bezpieczny i funkcjonalny dla mieszkańców.