Starachowice się kurczą. Co to oznacza dla mieszkańców i przyszłości miasta?

Ponad 8,6 tys. mieszkańców mniej w ciągu dziesięciu lat i prognozy zakładające dalszy spadek liczby ludności do około 31 tys. osób w połowie stulecia. Takie dane znalazły się w odpowiedzi prezydenta Starachowic Marka Materka na interpelację radnego Piotra Capały dotyczącą sytuacji demograficznej miasta.

Same liczby robią wrażenie, ale jeszcze ważniejsze jest pytanie, co w praktyce oznaczają dla mieszkańców. Demografia to nie tylko statystyka. To jeden z czynników, który w dłuższej perspektywie wpływa na funkcjonowanie miasta, jego finanse, edukację, rynek pracy czy politykę społeczną.

Mniej mieszkańców to mniejsze dochody

Dochody samorządów w dużej mierze zależą od liczby mieszkańców oraz wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych. Jeżeli mieszkańców ubywa, a jednocześnie zmniejsza się liczba osób w wieku produkcyjnym, do budżetu miasta może trafiać mniej pieniędzy z tego źródła.

Nie oznacza to automatycznie problemów finansowych, ponieważ budżet miasta tworzą także inne dochody, jednak depopulacja jest jednym z czynników, które mogą wpływać na kondycję finansową samorządu.

Utrzymanie miasta kosztuje niezależnie od liczby mieszkańców

Drogi, chodniki, oświetlenie uliczne, sieci wodociągowe i kanalizacyjne, komunikacja miejska czy obiekty sportowe wymagają utrzymania niezależnie od tego, czy w mieście mieszka 50, 40 czy 30 tysięcy osób.

Jeżeli liczba mieszkańców maleje, koszty utrzymania tej infrastruktury rozkładają się na coraz mniejszą liczbę osób. To jedno z wyzwań, z którymi mierzy się wiele średnich miast w Polsce.

Mniej dzieci oznacza zmiany w oświacie

Prognozy przedstawione przez prezydenta wskazują również na spadek liczby dzieci oraz osób w wieku produkcyjnym.

W praktyce może to oznaczać konieczność dostosowywania sieci szkół i przedszkoli do zmieniającej się liczby uczniów. W wielu samorządach prowadzi to do łączenia klas, ograniczania liczby oddziałów lub zmian organizacyjnych w placówkach oświatowych.

Czy podobne decyzje będą kiedyś konieczne w Starachowicach? Tego dziś nie wiadomo. W odpowiedzi na interpelację prezydent poinformował jedynie, że przeprowadzono analizę wpływu zmian demograficznych na funkcjonowanie szkół, przedszkoli oraz zasobu mieszkaniowego, jednak nie przedstawiono jej wyników.

Coraz więcej seniorów

Drugim ważnym zjawiskiem jest starzenie się społeczeństwa.

Oznacza ono rosnące zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze, zdrowotne i społeczne. To właśnie dlatego – jak wynika z odpowiedzi prezydenta – miasto rozwija usługi świadczone przez Centrum Usług Społecznych, zwiększa ofertę dla seniorów oraz planuje kolejne przedsięwzięcia związane z opieką nad osobami starszymi.

Jednocześnie malejąca liczba osób w wieku produkcyjnym może oznaczać większe trudności dla lokalnego rynku pracy i przedsiębiorców poszukujących pracowników.

Czy depopulację można zatrzymać?

W odpowiedzi na interpelację prezydent Marek Materek wskazał, że działania miasta koncentrują się przede wszystkim na zwiększaniu atrakcyjności Starachowic jako miejsca do życia, pracy i zakładania rodziny.

Służyć temu mają między innymi rozwój mieszkalnictwa, wspieranie przedsiębiorczości, inwestycje w edukację zawodową, rozwój polityki młodzieżowej oraz projekt „AkTYwne Miasto. Razem dla rozwoju Starachowic”, współfinansowany z Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.

Czy takie działania odwrócą niekorzystny trend? Na to pytanie dziś nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Zmiany demograficzne zależą od wielu czynników, takich jak sytuacja gospodarcza, rynek pracy, liczba urodzeń czy migracje mieszkańców.

To wyzwanie nie tylko dla Starachowic

Spadek liczby mieszkańców nie jest problemem wyłącznie Starachowic. Z podobnymi wyzwaniami mierzy się większość miast województwa świętokrzyskiego oraz wiele średnich miast w całej Polsce.

Nie zmienia to jednak faktu, że prognozy przedstawione przez prezydenta pokazują skalę wyzwania stojącego przed Starachowicami. W najbliższych latach kluczowe będzie nie tylko ograniczanie skutków depopulacji, ale także stworzenie warunków, które zachęcą młodych ludzi do pozostania w mieście i zwiążą z nim swoją przyszłość.