70 lat Komunikacji Miejskiej w Starachowicach

Komunikacja miejska w Starachowice rozpoczęła swoją działalność 1 stycznia 1956 roku. Jej uruchomienie było bezpośrednio związane z intensywnym rozwojem przemysłowym miasta w okresie powojennym, a przede wszystkim z potrzebami transportowymi pracowników Fabryka Samochodów Ciężarowych „Star”. Publiczny transport zbiorowy stał się wówczas jednym z fundamentów budowy nowoczesnej infrastruktury miejskiej.

Decyzją Wojewódzka Rada Narodowa w Kielcach z dniem 1 stycznia 1956 roku uruchomiono pierwsze regularne linie autobusowe. Początkowo komunikacja miejska była prowadzona przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, a następnie przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej. Do dyspozycji mieszkańców oddano wówczas 5 autobusów, które obsługiwały 3 linie regularne. Stan ten utrzymywał się przez około pół roku, po czym liczba pojazdów i tras zaczęła systematycznie wzrastać.

Kolejnym przełomowym momentem było 1 stycznia 1959 roku, kiedy wyodrębniono samodzielne przedsiębiorstwo komunikacyjne pod nazwą Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (MPK). Pierwszym dyrektorem nowo utworzonej jednostki został Romuald Proskura, którego wieloletnia działalność w znacznym stopniu przyczyniła się do dynamicznego rozwoju przedsiębiorstwa oraz uzyskania przez MPK opinii jednego z najlepiej funkcjonujących zakładów komunikacyjnych w Polsce.

Szczytowy okres rozwoju przypadł na rok 1980. Wówczas MPK zatrudniało 708 pracowników, w tym m.in. 158 kierowców, 20 regulatorów ruchu i obserwatorów, 87 pracowników warsztatu, 44 pracowników głównego mechanika, 122 osoby w dziale napraw głównych oraz 110 pracowników umysłowych. Pozostałą część załogi stanowili pracownicy wydziałów pomocniczych, takich jak stołówka, zaopatrzenie czy składnica części zamiennych. Zakład zatrudniał także 95 pracowników młodocianych, kształcących się w starachowickich szkołach zawodowych. W tym okresie MPK obsługiwało 30 linii komunikacyjnych przy wykorzystaniu 73 autobusów, a stan taboru na koniec roku wynosił 97 pojazdów.

W kolejnych latach komunikacja miejska funkcjonowała w zmieniających się realiach prawnych i organizacyjnych. Często następowały zmiany na stanowisku dyrektora – w ciągu około 20 lat było ich dziewięciu. Od 1991 do 2000 roku transport zbiorowy na terenie miasta prowadzony był przez Gminę Starachowice w formie zakładu budżetowego jako Miejski Zakład Komunikacyjny (MZK). Był to okres narastającej konkurencji na rynku przewozów. Głównym konkurentem MZK stało się Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Starachowicach, które zmodyfikowało swoje trasy, a także prywatni przewoźnicy realizujący przewozy busami.

W ostatnim roku funkcjonowania MZK jako zakładu budżetowego zatrudnienie wynosiło 190 osób, w tym 92 kierowców. Zakład obsługiwał 29 linii autobusowych przy użyciu 44 autobusów, a łączny stan taboru wynosił 55 pojazdów.

Z dniem 1 stycznia 2001 roku komunikacja miejska w Starachowicach została przekształcona w spółkę prawa handlowego pod nazwą Miejski Zakład Komunikacyjny Sp. z o.o., będącą komunalną spółką miasta. W kolejnych latach spółka prowadziła intensywne działania modernizacyjne. W 2008 roku zakupiono 4 niskopodłogowe autobusy marki Solbus, w 2009 roku – 6 autobusów MAN oraz autokar turystyczny, a w 2010 roku dokonano największej jednorazowej inwestycji, nabywając 10 niskopodłogowych autobusów Mercedes-Benz, które stały się podstawą floty.

Od 2012 roku MZK zaczęło zmagać się z rosnącymi kosztami i spadającymi przychodami. Miasto poszukiwało rozwiązań pozwalających na utrzymanie komunikacji miejskiej bez nadmiernego obciążania budżetu. W 2015 roku analizowano możliwość połączenia MZK z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji, jednak z uwagi na ograniczenia prawne i organizacyjne koncepcja ta została odrzucona. Ostatecznie najbardziej racjonalnym rozwiązaniem okazało się połączenie z Zakład Energetyki Cieplnej Sp. z o.o., dysponującym stabilnymi przychodami i elastyczną strukturą organizacyjną.

Dnia 16 października 2018 roku Sąd Rejonowy w Kielcach zatwierdził połączenie Zakładu Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z Miejskim Zakładem Komunikacyjnym Sp. z o.o. Od tego momentu realizacja publicznego transportu zbiorowego w Starachowicach prowadzona jest przez ZEC.

Kolejnym przełomem był 1 kwietnia 2022 roku, kiedy wprowadzono bezpłatną komunikację miejską dla mieszkańców i podatników Starachowic. Rozwiązanie to znacząco zwiększyło dostępność transportu publicznego, przyczyniło się do ograniczenia ruchu samochodowego oraz poprawy jakości życia mieszkańców.

Rok 2022 przyniósł także szeroko zakrojoną modernizację infrastruktury i taboru. Dzięki środkom unijnym zakupiono 20 niskoemisyjnych autobusów zasilanych sprężonym gazem ziemnym (CNG), zainstalowano 9 elektronicznych tablic informacji pasażerskiej, wybudowano nowy budynek warsztatowo-administracyjny oraz stację tankowania CNG, przekazane do użytkowania operatorowi komunikacji miejskiej.

W 2025 roku Gmina Starachowice kontynuuje rozwój transportu publicznego, koncentrując się na elektromobilności. Realizowany projekt obejmuje zakup 5 autobusów elektrycznych, montaż 5 kolejnych tablic informacji pasażerskiej oraz budowę stacji ładowania, co umożliwi efektywne i bezpieczne wykorzystanie zeroemisyjnego taboru w codziennej eksploatacji.

Komunikacja miejska w Starachowicach, rozwijająca się nieprzerwanie od 1956 roku, pozostaje jednym z kluczowych elementów funkcjonowania miasta oraz istotnym narzędziem realizacji długofalowej polityki zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego i środowiskowego.

Komunikat prasowy: ZEC Komunikacja Miejska